O gminie
|
MAREK GÓRCZEWSKI
|
|
- Szczegóły
- Super User
- Kategoria: O gminie
Neuroatypowość lub nieneurotypowość to terminy określające osoby, których mózg funkcjonuje inaczej niż przeciętnie. Osoby neuroatypowe mogą mieć trudności z rozumieniem i reagowaniem na bodźce sensoryczne, trudności z komunikacją i nawiązywaniem relacji z innymi, trudności z koncentracją i wykonywaniem zadań. Neuroatypowość to szerokie pojęcie, które obejmuje wiele różnych zaburzeń i stanów. Osoby neuroatypowe mogą doświadczać stanów i przeżyć utrudniających im funkcjonowanie w codziennym życiu. Do neuroatypowości można zaliczać między innymi autyzm, ADHD, zespół Tourette’a, zespół Aspergera[1], zaburzenia integracji sensoryczne
dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW
Uniwersytet Warszawski
Przemoc wobec osób nieneurotypowych
Neuroatypowość lub nieneurotypowość to terminy określające osoby, których mózg funkcjonuje inaczej niż przeciętnie. Osoby neuroatypowe mogą mieć trudności z rozumieniem i reagowaniem na bodźce sensoryczne, trudności z komunikacją i nawiązywaniem relacji z innymi, trudności z koncentracją i wykonywaniem zadań. Neuroatypowość to szerokie pojęcie, które obejmuje wiele różnych zaburzeń i stanów. Osoby neuroatypowe mogą doświadczać stanów i przeżyć utrudniających im funkcjonowanie w codziennym życiu. Do neuroatypowości można zaliczać między innymi autyzm, ADHD, zespół Tourette’a, zespół Aspergera[1], zaburzenia integracji sensorycznej[2].
Już w jednym z pierwszym badań nad związkiem niepełnosprawności z doświadczaniem przemocy stwierdzono, że dzieci z zaburzeniami rozwoju są krzywdzone 1,7 razy częściej niż dzieci rozwijające się prawidłowo[3]. Jednak nowsze badania wskazują, że zjawisko to jest znacznie częstsze, a niepełnosprawność stanowi czynnik ryzyka dla doświadczania przemocy. To z kolei może odgrywać istotną rolę w powstawaniu zaburzeń zachowania[4]. Dlaczego tak się dzieje? Otóż pozornie brak stygmatów w wyglądzie może korzystnie wpływać na doświadczenia osób z zaburzeniami rozwoju, płynące z kontaktów społecznych. W rzeczywistości jednak wiążą się z nim nadmierne oczekiwania otoczenia, całkowite niezrozumienie problemów, a nawet zupełne ich negowanie. W szczególnie trudnej sytuacji mogą się znajdować wysoko funkcjonujące osoby w spektrum autyzmu, w tym osoby z zespołem Aspergera. Z uwagi na specyficzny i całościowy charakter trudności rozwojowych, autyzm należy z pewnością do zaburzeń, w odniesieniu do których ryzyko doświadczania przemocy lub zaniedbania jest szczególnie duże[5]. Jak pisze E. Pisula: „Dzieci z autyzmem są w szczególny sposób narażone na przemoc i zaniedbanie. Zakres ich trudności w porozumiewaniu się, problemy z tworzeniem relacji społecznych oraz rozumieniem intencji i przyczyn zachowania innych ludzi znacznie ograniczają możliwości uniknięcia traumatycznych przeżyć.”[6] Jakiego rodzaju przemocy doświadczają osoby neuratypowe? Można do nich zaliczyć np. stosowanie fizycznych ograniczeń, naruszanie potrzeby prywatności i intymności, stosowanie niesprawdzonych metod terapii, ograniczanie kontaktów społecznych, dyskryminację w różnych sytuacjach społecznych.[7]
Badania C. M. Kerns i jej zespołu pozwoliły zidentyfikować źródła traumy z perspektywy osób z autyzmem w różnym wieku oraz ich opiekunów. Wyniki pozwoliły ustalić szerszy zakres traumatycznych stresorów doświadczanych przez osoby autystyczne oraz dostarczyły danych, pozwalających lepiej zrozumieć zależność pomiędzy cechami wynikającymi z autyzmu a podatnością na traumatyczne zranienia. Są to np. bariery komunikacyjne, naiwność społeczna i pragnienie akceptacji społecznej (które zwiększają podatność dziecka na manipulację) oraz wrażliwość na bodźce sensoryczne i nowe doświadczenia. Z kolei kluczowym źródłami traumy okazały się: wykluczenie społeczne i marginalizacja, a także różne formy społecznego uwięzienia; wszystkie te doświadczenia wiązano z negatywnymi skutkami psychologicznymi i fizycznymi. Wymieniano również doświadczenia będące wynikiem niedopasowania[8]. Z kolei inne badania wskazują, że w podgrupie osób z autyzmem istnieje o wiele większe narażenie na niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa, uważane za źródło traumatycznego stresu niż w reszcie populacji. Innymi słowy – dzieci autystyczne doświadczają tych przeciwności więcej oraz częściej niż nieautystyczne dzieci należące do tej samej populacji.[9] Wiedza na temat specyfiki neuroróżnorodności oraz rozpoznawanie potrzeb osób neurodywergentnych stanowią wyzwanie. Nie budzi jednak wątpliwości, że jest to droga do zapewnienia im akceptacji i ochrony przed przemocą.
dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW
Tekst powstał w ramach bezpłatnej ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Przeciwdziałanie przemocy domowej” realizowanej w sezonie 2025/2026 przez Fundację Instytut Nowej Kultury, www.instytutnowejkultury.pl
[1] Zgodnie z ICD-11, która jest najnowszą wersją klasyfikacji chorób opracowaną przez Światową Organizację Zdrowia w 2022 r. wszystkie formy autyzmu zostały zintegrowane w jedną kategorię. Eliminacja odrębnych diagnoz, takich jak zespół Aspergera, upraszcza system i lepiej odzwierciedla kontinuum objawów
[2]Neuroatypowość – czym jest i jak ją rozpoznać?, artykuł dostępny pod adresem: www.medicta.pl/choroby/neuroatypowosc-czym-jest-i-jak-ja-rozpoznac/ (data wejścia: 07.03.2-25)
[3] Westat Inc.: A report on the maltreatment of children with disabilities, Washington, DC, National Center on Child Abuse & Neglect, 1993.
[4] Sullivan P.M., Knutson J.F.: Maltreatment and disabilities: a population based epidemiological study, [in:] „Child Abuse & Neglect” 2000, vol. 24, s. 1257–1273.
[5] Pisula E.: Dziecko z autyzmem jako ofiara przemocy, [w:] „Dziecko Krzywdzone. Teoria. Badania, Praktyka nr 1(22) 2008), s. 4.
[6] Ibidem, s. 11.
[7] Piekarska A. (2007), Zagadnienia krzywdzenia dziecka z zaburzeniami rozwojowymi - rola ro dziny oraz innych środowisk społecznych, [w: ] E. Pisula, D. Danielewicz (red.), Rodzina z dzieckiem z niepełnosprawnością, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia, s. 145–156.
[8] Kerns, C.M., Lankenau, S., Shattuck, P.T., Robins, D.L., Newschaer, C.J., Berkowitz, S.J. (2022). Exploring potential sources of childhood trauma: A qualitative study with autistic adults and caregivers. Autism, 26(8), 1987–1998, [za:] Stefańska-Klar, R. (2024). Autyzm a doświadczenia traumatyczne. Znaczenie, mechanizmy, konsekwencje. [w:] G. Całek (red.), Dziecko w spektrum autyzmu. Aktualne badania i refeksje naukowe (s. 79–105). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
[9] Hoover, D.W., Kaufman, J. (2018). Adverse Childhood Experiences in Children with Autism Spectrum Disorder. Current Opinion in Psychiatry, 3(2), 128–132, [za:] Stefańska-Klar, R. (2024). Autyzm… (op. cit)., s. 87.
- Szczegóły
- Super User
- Kategoria: O gminie

Gmina Osiek Mały położona jest w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim i rozciąga się na powierzchni 87,33 km*, z czego 78% tej przestrzeni zajmują użytki rolne, a 18% tereny leśne.
Południowa część gminy leży na Nizinie Wielkopolskiej - Kolskiej, natomiast północne krańce wchodzą w skład Pojezierza Kujawskiego. Ośrodek gminy znajduje się w Osieku Małym. Od zachodu Gmina sąsiaduje z Gminą Kramsk z powiatu konińskiego, od północnego-zachodu z Gminą Sompolno z powiatu konińskiego, od północnego-wschodu z Gminą Babiak z powiatu kolskiego, od wschodu i południa z Miastem i Gminą Koło. Jest korzystnie usytuowana pod względem komunikacyjnym z powodu bliskości międzynarodowych ciągów komunikacyjnych. Gmina liczy obecnie około 6000 mieszkańców i administracyjnie podzielona jest na 23 sołectwa (Borecznia Wielka, Nowe Budki, Stare Budki, Nowy Budzisław, Stary Budzisław, Dęby Szlacheckie, Drzewce, Felicjanów, Lipiny, Łuczywno, Młynek, Nowa Wieś, Osiek Mały, Osiek Mały-Kolonia, Osiek Wielki, Maciejewo, Rosocha, Smólniki Osieckie, Smólniki Racięckie, Szarłatów, Trzebuchów, Witowo, Zielenie).
Gmina Osiek Mały, jako odrębna jednostka samorządu terytorialnego powstała 1 stycznia 1973 r. W momencie zawiązywania się wspólnot gminnych na ziemiach polskich w pierwszej połowie XIX w., miejscowości, które obecnie wchodzą w skład obszaru Gminy Osiek Mały przynależały administracyjnie w większości do Gminy Budzisław Stary, Gminy Czołowo i częściowo do Gminy Sompolno. Sam Osiek Mały też nie był ośrodkiem gminy i wchodził w skład Gminy Budzisław Stary od 1827 r. Taki stan utrzymywał się do 1954 r. Gmina Budzisław Stary składała się wówczas z 17 gromad: Borecznia Wielka, Budki Nowe, Budzisław Nowy, Budzisław Stary, Dęby Szlacheckie, Dęby Szlacheckie kol., Drzewce, Lubiny, Maciejewo, Młynek, Nowa Wieś, Ochle, Osiek Mały, Smólniki, Szarłatów, Trzebuchów i Witowo. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 r. wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Po reaktywowaniu gmin w 1973 r., nie przywrócono Gminy Budzisław Stary, lecz utworzono jej terytorialny odpowiednik - Gminę Osiek Mały.

Terytorium dzisiejszej Gminy Osiek Mały posiada bogatą historię związana od średniowiecza z Wielkopolską. Historyczne metryki poszczególnych miejscowości Gminy, udokumentowane źródłowo, niejednokrotnie sięgają XIV w. Do najstarszych wsi Gminy zaliczamy m.in.: Budzisław (1463 r.), Osiek Wielki (1345 r.); Osiek Mały (XV w.); Dęby Szlacheckie (XIV w.); Lipiny (1447 r.); Drzewce (1486 r.); Łuczywno (1461 r.); Nowa Wieś (1475 r.); Trzebuchów (1432 r.); Rosocha (1434 r.), Witowo (XV w.).XVIII wieku. Jego pierwszym właścicielem był hrabia Łuszczewski. Był to budynek murowany, pokryty strzechą. Z kolei młodszy, „nowy” dworek powstał prawdopodobnie w XIX wieku. Został zbudowany z modrzewia na podmurówce, a całość została pokryta tynkiem. W 1992 roku dworek, w wyniku podpalenia, spłonął. Ostatnimi właścicielami majątku ziemskiego, na terenie którego znajdowały się dworki, byli Żydzi. Otaczali oni tę posiadłość wielką troską. Zaczęli również uprawiać zioła. Był to prawdopodobnie pierwszy lub drugi ośrodek zielarski w Polsce. Do II wojny światowej zioła sprzedawano na potrzeby farmaceutyczne. Tuż przed wybuchem wojny jeden z właścicieli zdążył wyjechać do Ameryki, a drugi został schwytany przez Niemców. Od tego momentu ślad po nim zaginął. Po II wojnie światowej w wyniku reformy rolnej majątek został przejęty przez państwo. Powstał w nim Zielarski Ośrodek Doświadczalny, który funkcjonował do 1990 roku. Przede wszystkim jednak po wojnie przeprowadzono generalny remont „starego" dworku, m. in. zmieniono pokrycie dachowe na dachówkę. Przez kilkanaście lat mieściła się w nim szkoła podstawowa, a od 1949 roku - biblioteka. Po 1990 roku obiekty stały się własnością Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zaczęły ulegać stopniowej dewastacji ( pożar, brak opieki). Wycięto także wspaniałe dęby z parku przy dworze, uznane wcześniej za pomniki przyrody. Aktualnie obiekt jest własnością prywatną.
- Szczegóły
- Super User
- Kategoria: O gminie
Neuroatypowość lub nieneurotypowość to terminy określające osoby, których mózg funkcjonuje inaczej niż przeciętnie. Osoby neuroatypowe mogą mieć trudności z rozumieniem i reagowaniem na bodźce sensoryczne, trudności z komunikacją i nawiązywaniem relacji z innymi, trudności z koncentracją i wykonywaniem zadań. Neuroatypowość to szerokie pojęcie, które obejmuje wiele różnych zaburzeń i stanów. Osoby neuroatypowe mogą doświadczać stanów i przeżyć utrudniających im funkcjonowanie w codziennym życiu. Do neuroatypowości można zaliczać między innymi autyzm, ADHD, zespół Tourette’a, zespół Aspergera[1], zaburzenia integracji sensoryczne
dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW
Uniwersytet Warszawski
Przemoc wobec osób nieneurotypowych
Neuroatypowość lub nieneurotypowość to terminy określające osoby, których mózg funkcjonuje inaczej niż przeciętnie. Osoby neuroatypowe mogą mieć trudności z rozumieniem i reagowaniem na bodźce sensoryczne, trudności z komunikacją i nawiązywaniem relacji z innymi, trudności z koncentracją i wykonywaniem zadań. Neuroatypowość to szerokie pojęcie, które obejmuje wiele różnych zaburzeń i stanów. Osoby neuroatypowe mogą doświadczać stanów i przeżyć utrudniających im funkcjonowanie w codziennym życiu. Do neuroatypowości można zaliczać między innymi autyzm, ADHD, zespół Tourette’a, zespół Aspergera[1], zaburzenia integracji sensorycznej[2].
Już w jednym z pierwszym badań nad związkiem niepełnosprawności z doświadczaniem przemocy stwierdzono, że dzieci z zaburzeniami rozwoju są krzywdzone 1,7 razy częściej niż dzieci rozwijające się prawidłowo[3]. Jednak nowsze badania wskazują, że zjawisko to jest znacznie częstsze, a niepełnosprawność stanowi czynnik ryzyka dla doświadczania przemocy. To z kolei może odgrywać istotną rolę w powstawaniu zaburzeń zachowania[4]. Dlaczego tak się dzieje? Otóż pozornie brak stygmatów w wyglądzie może korzystnie wpływać na doświadczenia osób z zaburzeniami rozwoju, płynące z kontaktów społecznych. W rzeczywistości jednak wiążą się z nim nadmierne oczekiwania otoczenia, całkowite niezrozumienie problemów, a nawet zupełne ich negowanie. W szczególnie trudnej sytuacji mogą się znajdować wysoko funkcjonujące osoby w spektrum autyzmu, w tym osoby z zespołem Aspergera. Z uwagi na specyficzny i całościowy charakter trudności rozwojowych, autyzm należy z pewnością do zaburzeń, w odniesieniu do których ryzyko doświadczania przemocy lub zaniedbania jest szczególnie duże[5]. Jak pisze E. Pisula: „Dzieci z autyzmem są w szczególny sposób narażone na przemoc i zaniedbanie. Zakres ich trudności w porozumiewaniu się, problemy z tworzeniem relacji społecznych oraz rozumieniem intencji i przyczyn zachowania innych ludzi znacznie ograniczają możliwości uniknięcia traumatycznych przeżyć.”[6] Jakiego rodzaju przemocy doświadczają osoby neuratypowe? Można do nich zaliczyć np. stosowanie fizycznych ograniczeń, naruszanie potrzeby prywatności i intymności, stosowanie niesprawdzonych metod terapii, ograniczanie kontaktów społecznych, dyskryminację w różnych sytuacjach społecznych.[7]
Badania C. M. Kerns i jej zespołu pozwoliły zidentyfikować źródła traumy z perspektywy osób z autyzmem w różnym wieku oraz ich opiekunów. Wyniki pozwoliły ustalić szerszy zakres traumatycznych stresorów doświadczanych przez osoby autystyczne oraz dostarczyły danych, pozwalających lepiej zrozumieć zależność pomiędzy cechami wynikającymi z autyzmu a podatnością na traumatyczne zranienia. Są to np. bariery komunikacyjne, naiwność społeczna i pragnienie akceptacji społecznej (które zwiększają podatność dziecka na manipulację) oraz wrażliwość na bodźce sensoryczne i nowe doświadczenia. Z kolei kluczowym źródłami traumy okazały się: wykluczenie społeczne i marginalizacja, a także różne formy społecznego uwięzienia; wszystkie te doświadczenia wiązano z negatywnymi skutkami psychologicznymi i fizycznymi. Wymieniano również doświadczenia będące wynikiem niedopasowania[8]. Z kolei inne badania wskazują, że w podgrupie osób z autyzmem istnieje o wiele większe narażenie na niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa, uważane za źródło traumatycznego stresu niż w reszcie populacji. Innymi słowy – dzieci autystyczne doświadczają tych przeciwności więcej oraz częściej niż nieautystyczne dzieci należące do tej samej populacji.[9] Wiedza na temat specyfiki neuroróżnorodności oraz rozpoznawanie potrzeb osób neurodywergentnych stanowią wyzwanie. Nie budzi jednak wątpliwości, że jest to droga do zapewnienia im akceptacji i ochrony przed przemocą.
dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW
Tekst powstał w ramach bezpłatnej ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Przeciwdziałanie przemocy domowej” realizowanej w sezonie 2025/2026 przez Fundację Instytut Nowej Kultury, www.instytutnowejkultury.pl
[1] Zgodnie z ICD-11, która jest najnowszą wersją klasyfikacji chorób opracowaną przez Światową Organizację Zdrowia w 2022 r. wszystkie formy autyzmu zostały zintegrowane w jedną kategorię. Eliminacja odrębnych diagnoz, takich jak zespół Aspergera, upraszcza system i lepiej odzwierciedla kontinuum objawów
[2]Neuroatypowość – czym jest i jak ją rozpoznać?, artykuł dostępny pod adresem: www.medicta.pl/choroby/neuroatypowosc-czym-jest-i-jak-ja-rozpoznac/ (data wejścia: 07.03.2-25)
[3] Westat Inc.: A report on the maltreatment of children with disabilities, Washington, DC, National Center on Child Abuse & Neglect, 1993.
[4] Sullivan P.M., Knutson J.F.: Maltreatment and disabilities: a population based epidemiological study, [in:] „Child Abuse & Neglect” 2000, vol. 24, s. 1257–1273.
[5] Pisula E.: Dziecko z autyzmem jako ofiara przemocy, [w:] „Dziecko Krzywdzone. Teoria. Badania, Praktyka nr 1(22) 2008), s. 4.
[6] Ibidem, s. 11.
[7] Piekarska A. (2007), Zagadnienia krzywdzenia dziecka z zaburzeniami rozwojowymi - rola ro dziny oraz innych środowisk społecznych, [w: ] E. Pisula, D. Danielewicz (red.), Rodzina z dzieckiem z niepełnosprawnością, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia, s. 145–156.
[8] Kerns, C.M., Lankenau, S., Shattuck, P.T., Robins, D.L., Newschaer, C.J., Berkowitz, S.J. (2022). Exploring potential sources of childhood trauma: A qualitative study with autistic adults and caregivers. Autism, 26(8), 1987–1998, [za:] Stefańska-Klar, R. (2024). Autyzm a doświadczenia traumatyczne. Znaczenie, mechanizmy, konsekwencje. [w:] G. Całek (red.), Dziecko w spektrum autyzmu. Aktualne badania i refeksje naukowe (s. 79–105). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
[9] Hoover, D.W., Kaufman, J. (2018). Adverse Childhood Experiences in Children with Autism Spectrum Disorder. Current Opinion in Psychiatry, 3(2), 128–132, [za:] Stefańska-Klar, R. (2024). Autyzm… (op. cit)., s. 87.
- Szczegóły
- Super User
- Kategoria: O gminie
SKŁAD RADY GMINY OSIEK MAŁY - VII KADENCJA (2014 - 2018)
|
Imię i nazwisko radnego
|
Nr okręgu
|
Granice okręgu
|
|---|---|---|
|
Ireneusz Wiśniewski
|
1
|
sołectwo Dęby Szlacheckie (od nr domu 1 do nr domu 25i od nr domu 79 do nr domu 90 i Hilerowo) |
| Krzysztof Walczak | 2 | sołectwa: Dęby Szlacheckie (od nr domu 26 do nr domu 78), Felicjanów |
| Krystyna Nowicka | 3 | sołectwo Osiek Mały (ulice: Felicjanowska, Główna, Graniczna, Kolska, Leśna, Lipowa, Parkowa, Polna, Północna, Rolna, Stawowa, Torowa) |
| Robert Szymczak | 4 | sołectwa: Osiek Mały (Osiedle Żeromskiego), Zielenie |
| Kazimierz Niedziela | 5 | sołectwa: Borecznia Wielka, Trzebuchów |
| Jan Wodnicki | 6 | sołectwa: Lipiny, Maciejewo |
| Joanna Żurawik | 7 | sołectwa: Nowa Wieś, Witowo |
| Roman Ziółkowski | 8 | sołectwa: Drzewce, Szarłatów |
| Sławomir Makarowicz | 9 | sołectwa: Łuczywno, Smólniki Osieckie, Smólniki Racięckie |
| Teodor Kawka | 10 | sołectwa: Nowe Budki, Stare Budki |
| Krzysztof Musiał | 11 | sołectwo: Osiek Wielki (od nr domu 105 do nr domu 104) |
| Zbigniew Lewandowski | 12 | sołectwo: Osiek Wielki (od nr domu 105 do nr domu 139 i Osiedle Leśne) |
| Ewa Markiewicz | 13 | sołectwa: Osiek Mały - Kolonia, Rosocha |
| Eugeniusz Orchowski | 14 | sołectwa: Nowy Budzisław, Stary Budzisław |
| Piotr Zwoliński | 15 | sołectwo: Młynek |
- Szczegóły
- Super User
- Kategoria: O gminie
Wójt Gminy Osiek Mały
pokój nr 1
63 272-02-11
